Θεραπεία για το Πένθος & την Απώλεια

Το πένθος δεν είναι κάτι που «πρέπει να ξεπεράσετε» μόνοι σας

Η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου είναι μία από τις βαθύτερες εμπειρίες της ζωής. Για τους περισσότερους ανθρώπους, η οδύνη απαλύνεται σταδιακά και, με τον χρόνο και τη στήριξη, ξαναβρίσκουν την επαφή με τη ζωή τους. Ωστόσο, για μια σημαντική μειονότητα το πένθος γίνεται έντονο, παρατεταμένο και εξουθενωτικό.[3] Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση εκτίμησε ότι περίπου το 9,8% των ενηλίκων που πενθούν έναν φυσικό θάνατο εμφανίζουν διαταραχή παρατεταμένου πένθους — δηλαδή περίπου 1 στους 10.[1] Δεν είστε «αδύναμοι» και δεν πενθείτε «λάθος». Το πένθος είναι μια κατανοητή, ανθρώπινη διεργασία — και όταν βαραίνει υπερβολικά, υπάρχει τεκμηριωμένη βοήθεια.

Πώς εκδηλώνεται το πένθος

Δεν υπάρχει ένας «σωστός» τρόπος να πενθεί κανείς. Το πένθος αγγίζει το σώμα, το συναίσθημα, τη σκέψη και τις σχέσεις μας, και συχνά εκδηλώνεται σε κύματα — μέρες σχετικής ηρεμίας που εναλλάσσονται με στιγμές έντονης οδύνης. Μερικές από τις πιο συχνές εκδηλώσεις:

Όλα αυτά είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, φυσιολογικές αντιδράσεις σε μια οδυνηρή απώλεια. Γίνονται λόγος ανησυχίας όταν, αρκετούς μήνες μετά, παραμένουν τόσο έντονα που εμποδίζουν τη ζωή σας — κάτι που η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας περιέγραψε, με την ένταξη της διαταραχής παρατεταμένου πένθους στο ICD-11 (2018), ως επίμονη και διάχυτη λαχτάρα ή ενασχόληση με το πρόσωπο που χάθηκε, με έντονο πόνο που διαρκεί πέρα από έξι μήνες και ξεπερνά τα πολιτισμικά αναμενόμενα.[2]

Το πένθος δεν εξελίσσεται σε «στάδια» — κινείται σε κύματα

Πολλοί έχουν ακούσει για τα «πέντε στάδια του πένθους». Στην πραγματικότητα, η σύγχρονη έρευνα δεν υποστηρίζει την ιδέα ότι το πένθος ακολουθεί μια γραμμική, προκαθορισμένη πορεία που πρέπει να «ολοκληρώσετε». Ένα από τα πιο έγκυρα μοντέλα, το Δυαδικό Μοντέλο Διαχείρισης του Πένθους των Stroebe & Schut, περιγράφει μια φυσική ταλάντωση: άλλοτε στρεφόμαστε προς τον πόνο της απώλειας και άλλοτε προς την ανασυγκρότηση της καθημερινής ζωής — και οι δύο κινήσεις είναι απαραίτητες και υγιείς.[5]

Γι' αυτό η προσέγγισή μας δεν σας πιέζει να «προχωρήσετε» ή να πενθήσετε με κάποιον «σωστό» τρόπο. Σεβόμαστε τον δικό σας ρυθμό και σας βοηθάμε να βρείτε μια ισορροπία ανάμεσα στο να τιμάτε αυτό που χάσατε και στο να ξαναχτίζετε, λίγο-λίγο, τη ζωή σας.

Η προσέγγισή μας — τι λέει η έρευνα

Δεν υπάρχει μία λύση για όλους. Συνθέτουμε τεκμηριωμένες μεθόδους, προσαρμοσμένες στη δική σας απώλεια και τον δικό σας τρόπο να πενθείτε. Η έρευνα δείχνει ότι η ψυχοθεραπεία είναι αποτελεσματική για το παρατεταμένο πένθος, με τα ισχυρότερα δεδομένα να υποστηρίζουν τις προσεγγίσεις που εστιάζουν ειδικά στη διεργασία του πένθους.[4]

Τα αποτελέσματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Η ψυχοθεραπεία πένθους δεν «σβήνει» την απώλεια ούτε υπόσχεται να την κάνει να περάσει σε δεδομένο χρόνο· σας στηρίζει να τη ζήσετε με λιγότερο πόνο και περισσότερη ασφάλεια, και δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.

Online συνεδρίες: τι δείχνουν τα διαθέσιμα δεδομένα;

Όταν πενθούμε, ακόμα και το να βγούμε από το σπίτι μπορεί να μοιάζει ανυπέρβλητο. Η έρευνα είναι καθησυχαστική: μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων μελετών δεν βρήκε ουσιαστική διαφορά στην αποτελεσματικότητα ανάμεσα στην ψυχοθεραπεία μέσω βιντεοκλήσης και τη δια ζώσης.[6] Επιλέγετε ό,τι σας ανακουφίζει: δια ζώσης στο γραφείο μας στην Πάτρα ή online από όπου κι αν βρίσκεστε στην Ελλάδα, με την ίδια φροντίδα και εμπιστευτικότητα. Δείτε περισσότερα για την online ψυχοθεραπεία.

Γιατί να επιλέξετε το Art of Mind

Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα

Δεν υπάρχει «σωστός» τρόπος ή χρόνος για να πενθήσετε. Τα παρακάτω δεν είναι εντολές ούτε βήματα που «πρέπει» να ακολουθήσετε — είναι ήπιοι τρόποι να φροντίσετε τον εαυτό σας μέσα στην οδύνη, με τον δικό σας ρυθμό.

Αυτά μπορεί να ανακουφίσουν, δεν αντικαθιστούν όμως την εξατομικευμένη υποστήριξη και δεν υποκαθιστούν την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται. Αν, αρκετούς μήνες μετά, η οδύνη παραμένει τόσο έντονη που δεν μπορείτε να λειτουργήσετε, αν απομονώνεστε πλήρως ή αν εμφανίζονται σκέψεις ότι δεν αξίζει να ζείτε, αναζητήστε επαγγελματική βοήθεια — δεν χρειάζεται να φτάσετε σε κρίση για να τη ζητήσετε.

Τι να περιμένετε — η πρώτη συνεδρία

Η πρώτη συνεδρία δεν είναι μια απλή συζήτηση· είναι μια ήπια αλλά ουσιαστική κλινική αξιολόγηση, σε έναν ασφαλή χώρο, με τον δικό σας ρυθμό και χωρίς πίεση να πείτε περισσότερα απ' όσα αντέχετε.

Φεύγετε με μια πρώτη κατανόηση του τι σας συμβαίνει και μια αίσθηση κατεύθυνσης — με τον δικό σας ρυθμό, χωρίς πίεση. Κλείστε online το πρώτο σας ραντεβού

Πώς να στηρίξετε ένα αγαπημένο σας πρόσωπο

Όταν κάποιος δικός μας πενθεί, συχνά νιώθουμε αμήχανοι — φοβόμαστε μήπως πούμε «λάθος» πράγμα. Η αλήθεια είναι ότι η σταθερή, διακριτική παρουσία μετράει περισσότερο από τα «σωστά λόγια».

Αν το αγαπημένο σας πρόσωπο εκφράζει σκέψεις ότι δεν αξίζει να ζει ή βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, ζητήστε βοήθεια αμέσως: 112 ή Γραμμή Πρόληψης Αυτοκτονίας 1018 (Κλίμακα, 24/7). Διαφορετικά, μπορείτε απαλά να το ενθαρρύνετε να μιλήσει με έναν επαγγελματία — ακόμη και να το βοηθήσετε να κλείσει online το πρώτο του ραντεβού.

Συχνές ερωτήσεις

Πηγές

1. Lundorff M, Holmgren H, Zachariae R, Farver-Vestergaard I, O'Connor M. Prevalence of prolonged grief disorder in adult bereavement: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 2017. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Killikelly C, Maercker A. Prolonged grief disorder for ICD-11: the primacy of clinical utility and international applicability. European Journal of Psychotraumatology, 2018. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Hilberdink CE, Ghainder K, Dubanchet A, et al. Bereavement issues and prolonged grief disorder: A global perspective. Cambridge Prisms: Global Mental Health, 2023. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. LaPlante CD, Hardt MM, Maciejewski PK, Prigerson HG. State of the Science: Psychotherapeutic Interventions for Prolonged Grief Disorder. Behavior Therapy, 2024. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Stroebe M, Schut H. The Dual Process Model of Coping with Bereavement: Rationale and Description. Death Studies, 1999. tandfonline.com
6. Fernandez E, Woldgabreal Y, Day A, et al. Live psychotherapy by video versus in-person: A meta-analysis of efficacy. Clinical Psychology & Psychotherapy, 2021. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov